سه شنبه ٠٩ خرداد ١٣٩٦
 
صفحه اصلی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت|English|ไทย
عنوان
ایران
ارگ بم
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[عضویت]
?????
 
دانشگاه تربیت معلم شهر آیوتایا پایتخت سابق تایلند  دارای بنائی است كه در آن از عناصر معماري ايراني اسلامي استفاده شده وقدمت آن  به اواسط دهه 1990 می رسد. این بنا که مقبره یکی از بزرگان مهاجر ایرانی است دارای گنبد تذهيب شده ای است که یاداور بناهای تاریخی ایران می باشد. از تابلوئی که در کناراين مقبره وجود دارد می توان دریافت که مقبره متعلق به شيخ احمد اهل قمی ملقب به "شخصیت فوقالعاده" یا "چاوپرايا بوورن راج نايوك " [i] مي باشد.
 
شيح احمد یک مسلمان شيعه است که در سال 1543 ميلادي در شهر قم، ديده به جهان گشود.وی در اولين سالهاي قرن هفدهم (1605) يعني زماني که کشور تايلند از زير سلطه پانزده ساله برمه اي ها  آزاد شده به آيوتايا  مهاجرت کرد و پس از مدتي توانست در سايه مديريت و درايت خود در دربار پادشاه سيام نفوذ کرده و به يکي از مقامات عاليرتبه سيام مبدل گردد.
 
 شيخ احمد با بانويي جوان از آيوتايا بنام"چوری" [ii] که از خاندان سلطنتي بود ازدواج كرد و از او داراي دو پسر و يك دختر شد. پسر بزرگتر وي "چوئن"[iii] نام داشت. ازپسر دوم وي که در سنين نوجواني در گذشت اطلاع زيادي موجود نيست. دختر او نيز "چای"[iv] ناميده شد. اين خانواده پايه گذار خاندانهای بزرگ بوناک[v]  و احمد چولای که هنوز هم در تايلند صاحب نام و دارای مناصب عالي هستند به حساب مي آيند.
 
اگرچه با هجوم مجدد برمه به سيام و هجمه به مراکز فرهنگي و و تخريب کتابخانه ها و نابود سازي اسناد تاريخي و کتب، اطلاعات زيادي جهت شناخت جزئيات زندگي و نقش شيخ احمد قمي در سيام موجود نمي باشد اما بارجوع به دفتر خاطرات مقامات آن عصر از جمله خانواده سلطنتي و همچنين مستندات تاريخي موجود در مراكز مذهبي مسلمانان و معابد بودايي  مي توان به موقعيت بالاي شيخ احمد و ميزان نفوذ وي  در دربارسلطنتي  سيام پي برد.
 
آقاي دكتر "تاتیا بوناک"[vi] از نوادگان شيخ احمد قمي مي گويد[vii]
 
"شيخ احمد قمي كه از زادگاه خود شهر قم و به قصد ترويج عقايد شيعي و همچنين تجارت راهي اين منطقه شده بود با ورود به شهر “ آيوتايا”  پايتخت وقت “ سيام ” توانست از پادشاه وقت يعني “  نارا سوان ”[viii] كبير اجازه نامه دريافت کند و پس از يك دهه اقامت در آيوتايا، علاوه بر انجام ماموريت اسلامي خود يعني تبليغ و ترويج دين اسلام و مذهب شيعه، در فعاليتهاي تجاري و يازرگاني نيز به پيشرفت و شهرت قابل توجهي دست يايد.نسل هاي پس از او نيز توانستند از قرن هفدهم تا عصر حاضر، آوازه و نام بلند او را پاس دارند و آنان نيز چون جد خود شيخ احمد قمي داراي موقعيت ممتاز اجتماعي و سياسي در كشور تايلند گردند.
 
  
 
شيخ احمد قمي طي شش دوره پادشاهي سيام[ix]  ارتباطات نزديكي با دربار و پادشاهان وقت داشت. وی در دوران سلطنت شاه" فارا سوام سنگدوم"[x] که با شاه عباس صفوی معاصر بوده، به عنوان مشاور عالي وی و وزير خزانه داري منصوب و مسئوليت تمامي امور مربوط به تجارت خارجي را بر عهده گرفت. در همین دوره بود که وی به خاطر مساعی خود جهت توسعه بنادر به دستور پادشاه به مقام "پياشيخ احمدراتتانارج ستي" یا "انسان بزرگ"[xi]  که از القاب درباری بود نائل گشت. از این پس وی موظف شد در کنار ساماندهی تجارت خارجي،مشاجرات بين خارجيان را نیز حل و فصل كند. او همچنين اولین کسی بود که در زمان رياست جامعه مسلمانان سيام به مقام "چولا راج مونتري"[xii] یا "شیخ الاسلامی"  رسيد، مقامي كه بر اساس آن اجازه یافت تا مذهب شيعه اثني عشري را به جامعه تايلند معرفی کند.
 
دفتر  شيخ الاسلام كه به نحوي وزير امورمسلمانان به حساب مي آيد و تاقبل از شيخ احمد وجود نداشت در زمان ریاست وی  افتتاح شد. شاه سنگدوم مقام شیخ الاسلامی را به او تفويض كرد.اين دفتر هنوز به كار خود ادامه مي دهد.
 
بر اساس اسناد مکتوب از جمله نوشته هاي ابن محمد ابراهيم، به دلیل حضور شیخ احمد،اكثريت مسلمانان آيوتايا را شيعيان تشكيل مي دادند اگرچه جمعيت سني هم به احتمال قوي كه اغلب از اهالی مالزی و اندونزي بودند وجود داشته است. رابطه مسلمانان شيعه و بودائيها بر اساس احترام و بردباري بناشده بود. جالب است بدانيم كه تا سال  1945 خانواده سلطنتي تنها حكم شيخ الاسلامي را براي شيعيان كه از نوادگان شيخ احمد بودند تفويض مي كردند. لذا تنها چهار نفر شيخ الاسلام اخير سني وما قبل از آن (سیزده نفر)شيعه بوده اند.
 
وی در این دوره مسئوليت مدیریت امور گمرگي و تجارت، امور خارجه،بندر، وحل وفصل اختلافات و دعاوي خارجيان مقيم آيوتايا را متقبل شد.محل كار و زندگي شیخ احمد در محله  "گايي"[xiii]  از نقاط معروف آیوتویا بود.
 
از حوادث مهم دیگر که موجب افزایش احترام شیخ احمد گردید مداخله وی در جریان حمله جمعی از اتباع ناراضی خارجی به قصر پادشاه و تصرف آن بود.در این مقطع  شيخ احمد از طریق عوامل خود مردم را از اين امر مطلع کرد و با کمک آنان به غائله خاتمه داد. بعد ازاين اقدام خطرناك بود که وی توسط شاه به مقام "چائوفيا" یا "انسان شجاع" [xiv] رسيد.
 
آخرین ارتقاء مقام شیخ احمد درزمان شاه "پراساتترنگ"[xv] بود.در این زمان شيخ احمد در سن هشتاد و هفت سالگی به عنوان مشاور افتخاري شاه درامورداخلي برگزيده شد.  او يك سال بعد يعني درسال 1631  ميلادي و در اوالیل سلطنت " نارای" در سن هشتاد و هشت سالگي ديده از جهان فروبست.
 
از این پس تمامي كساني كه به این مسئوليتها نائل شدند از نوادگان شيخ احمد قمي بودند واين مقام تا هشتمين نسل از نوادگان وی یعنی تا زمان"راماي پنجم"[xvi]  در سال  1875 ادامه داشت.
 
"با ورود شیخ احمد به آیودیا و تشکیل تاسیسات اسلامی،در این ناحیه برای نخستین بار اسلام بصورت جدی رایج شد.مذهب شیعه،خط عربی و زبان فارسی به دلیل نفوذ وی و پیروانش در این کشور گسترش یافت.به طوری که مسلمانان تایلندی واژه نماز رابه همین شکل فارسی می شناسند،و کسانی که عربی می دانند واژه صلاه را به کار می برند."[xvii]
 
 
 
فرزندان شیخ احمد
 
نسل دوم فرزندان شیخ احمد بدینصورت شکل گرفت که محمد سعيد برادر شيخ احمد كه همراه وي به آيوتايا آمده بود بدليل مسائل فاميلي و مشكلات روحي، سيام را به قصد ايران ترك نمود. پسرمحمد سعید به نام  آقامحمدكه از همسر تايلندي وی بود نیز همراه پدر به ايران رفت. پس از در گذشت محمد سعيد در ایران، آقا محمد دوباره به آيوتايا بازگشت و در منزل فرزند شیخ احمد یعنی پسر عمويش"تون چوئن"[xviii] زندگي کرد.
 
پس از مدتی "تون چوئن" آقا محمد را به شاه نارای معرفي نمود و از شاه  در خواست نمود تا اجازه دهد كه  "چای" دختر شيخ احمد قمي با آقامحمد پسر عموی خودازدواج نمايد. ثمره اين ازدواج  دو پسر بود كه پسر جوانتر به نام "کیائو"[xix] بعدها رهبر جامعه مسلمانان تايلند و جانشين شيخ احمد قمي در دوران پادشاهی   نارای[xx] گردید. پسر بزرگتر نیز به نام "ری"[xxi] در زمان سلطنت همین پادشاه، همچون برادرش سمت شيخ الاسلامي يا رهبري جامعه مسلمانان تايلند رابرعهده گرفت.
 
نسل سوم پس از فوت "تون چوئن" شکل گرفت و فرزند وی یعنی نوه شیخ احمد به نام "سامبون"[xxii] جانشين پدر شد و به عنوان وزير امور شهري انتخاب گرديد. سامبون نيز اين منصب را تازمان مرگ برعهده داشت و پس از آن پسر ارشد وی به نام   "جای"[xxiii] جانشين  سامبون گرديد. پسر كوچكتر وی بنام"چیت"[xxiv] نیز رئيس گارد مسلح قصر بوداما در عنفوان جوانی و در سن بيست سالگي در گذشت.
 
نسل چهارم با تغییر مذهب برخی از نوادگان شيخ احمدقمي همراه شد.در این مقطع "جای" يعني پسر ارشد سامبون  نوه شيخ احمد قمي، در ابتدا در دربار پادشاه  نارای  بود.وی نیز همانند اعقاب خود مراحل رشد راطی کرد و در سال  1758-1733  یعنی دوره سلطنت پادشاه[xxv] "بورماگوتر" به عنوان فرمانده نگهبانان قصر سلطنتي و فرمانده نيروهاي داوطلب ضد ژاپني گمارده شد.
 
 اهميت دوران زندگی "جای" به دليل نقش وي در شكل گيري اولين نسل بودايي در خاندان شيخ احمد  قمي است. ماجراي تغيير مذهب بدينگونه است كه پادشاه به دنبال رهائی از یک  بيماری و براي ابراز تشكر و سپاس از بودا در یکی از معابد  مراسم مذهبي بزرگي برپاي داشت واز تمامي دو لتمردان و اعضاي دربار سلطنتي باستثنای "جای"برای شرکت در آن دعوت کرد. "جای" از اين امر به شدت ناراحت و شد و در ملاقاتي با پادشاه دليل اين امر را جويا شد. پادشاه علت عدم دعوت از وی را مليت ايراني و مذهب او عنوان کرد و گفت تا زمانی که وی ایرانی و شیعه باشد نمی تواند در مراسم مذهبی دربار شرکت کند.
 
از این پس"جای" برای حضور بیشتر در کنار شاه طی یک مراسم رسمی در معبد بودائیان مذهب بودا را پذیرفت و به تابعیت سیام درامد.شاه نیز دستور داد تا نام وي نيز درليست درباریان ثبت گردد.
 
اين امر موجب گرديد كه اولين انشعاب مذهبي در ميان نوادگان شيخ احمد قمي پديدار گردد. انشعابي كه تازمان حاضر ادامه دارد.
 
اما "جای" چهار فرزند داشت. بزرگترين فرزند وي دختري بود به نام "کیائو"[xxvi] که وی به کیش بودائی در آمد اما يكي از پسران وي بنام "شی ین"[xxvii] بردين اسلام ماند و بعد ها رهبر جامعه مسلمانان سيام و آخرين شيخ الاسلامي دوره تاريخ آيوتايا گرديد. وی در زمان سلطنت شاه"سومجد"[xxviii] به عنوان رهبر جامعه مسلمانان انتخاب گرديد. پسران "شی ین"  راه پدر را دنبال كردند و تا چندين نسل، منصب شيخ الاسلامي در ميان فرزاندن  Shane دور مي زد.
 
بدين ترتيب منصب شيخ الاسلام پس از مدتي كه توسط فرزندان محمد سعيد برادر شيخ احمد اداره مي شد، مجدداً به دست فرزندان شيخ احمد افتاد خاندان معروف احمد چولا که هنوز هم در تایلند وجود دارند از اعقاب"شی ین"محسوب می شوند. پسر دیگر "جای" يعني "نوو"[xxix] نيز در جنگ با برمه اي ها كشته شد.
 
 نسل پنجم پس از انشعاب در مذهب نوادگان شیخ احمد شکل گرفت.در این مقطع چهارمین فرزند "جای"که "سون"[xxx]نام داشت همانند پدر به مسلک  بودايي درآمد و در خدمت شاه  "بروماگوتر"  بود و در سایه خوش خدمتی به لقب "فیا سانیهار پادهوم"[xxxi]یا "مقام بزرگ"مفتخر شد.
 
"سون" پنج فرزند داشت. سه دختر او توسط برمه اي ها به اسارت گرفته شدند و دو پسر او به نامهاي "بوناک"و "بومنا"[xxxii]، به شهر  راجبوری[xxxiii] مهاجرت کرده و از مرگ رهايي يافتند. امروزه  "بوناک" جد خانواده بوناك مي باشد كه فرزندان و نوادگان وي در تاريخ معاصر تايلند چه در عصر قدیم و چه در عصر جديد نقش برجسته و ممتازي برعهده داشته اند."بوناک" همچنين جد خانواده ملكه[xxxiv]  "چاو کون نوال"مي باشد.
 
 "شی ین"پسر ديگر "جای" كه بر اسلام باقي مانده بود، علاوه بر منصب شيخ الاسلامي، مسئوليت خزانه داري سلطنتي را نيز برعهده داشت. پسر او به نام"کیائو گورن"[xxxv] نيز همچون پدر به منصب شيخ الاسلامي و رهبري جامعه مسلمانان سيام در زمان شاه راماي اول، دست يافت.
 
 
منابع 
  • [i] - Chaophraya Boworn Rajnayok-لقب شیخ احمد قمی
  •  
  • [ii] - churay
  •  
  • [iii] - Chuen
  •  
  • [iv] - chi
  •  
  • [v] - bunnag
  •  
  • [vi] - Tatiya Bunnag
  •  
  • [vii] - سخنراني در سمينار شناخت فرهنگ ايران و تايلند - بانکوک – وابستگی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران- بهمن 1381
  • [viii] - Narasuan
  • -[ix] خاندان Naresuan ”، Somdej Phra Egatosarote، Somdej Chao Pahsaowapark ، و  Phra Pimol، كه طي فاصله 20 ساله از 1610-1590، حكومت مي كردند
  • [x] - Phra Chao Songdeum
  •  
  • [xi] - Phya Sheikh Ahmad Rattana Rajsettee
  •  
  • [xii] -  Chula Rajmontri
  •  
  • [xiii] - Ghayee
  •  
  • [xiv] -   Chao Phya
  • [xv] -   Prasarttong
  • [xvi] - Chulalongkorn
  • [xvii][xvii] - شيخ احمد قمی و مسلمانان تايلند،غلامرضا گلی زواره، مجله مسجد،شماره  59،آذر و دی 1380
  • [xviii] - Tunn Chuen
  • [xix]- Keaow
  • [xx]-  Narai
  • [xxi]- Ree
  • [xxii] -  Somboon
  • [xxiii] - Jai 
  • [xxiv]-  Chit
  • [xxv] - Boromma Gotr 
  • [xxvi] - Keaow
  • [xxvii] - Shane
  • [xxviii] - Somdej
  • [xxix] - Noo
  • [xxx] - Sone
  • [xxxi] - Phya Saneyhar Pudhorn
  • [xxxii] - Bunnag and  Boonma
  • [xxxiii] - Rajburi
  • [xxxiv] - Bunnag Rajineekul Sai Chao Kun Nual
  • [xxxv] -  Keaow Gorn
جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
تازه ها
دفتر مقام معظم رهبری

بنر نام سال ها

تلگرام دفتر

وب سایت آقا

کتابخانه سازمان

facebook

مجله پیام اسلام شماره جدید

مجله ايرانيان

وزارت امور خارجه

سايت رياست جمهوري

مجمع جهانی اهل بیت

حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارات

بنیاد سعدی

فرهنگستان هنر

سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري

خبرگزاري جمهوري اسلامي ايران

خود آموز فارسي

فرهنگسرا

کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان

سامادهی ترجمه و نشر معارف اسلامی
نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
آمار بازدیدکنندگان
بازدید این صفحه: 3965
بازدید امروز : 182
بازدید این صفحه : 788755
بازدیدکنندگان آنلاين : 8
زمان بازدید : 1.6875

خانه|صفحه اصلی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت